توجه به مبدء بزرگى كه همه جهانيان را در مسير تكاملى پرورش مىدهد ، رحمت خاص و عامش همه را فرا گرفته ، توجه به دادگاه بزرگى كه ايمان به آن دقيقترين كنترل را روى اعمال انسان مىگذارد . عدم اتكاء به غير اللَّه ، و عدم خضوع و تسليم در برابر غير او ، و بالآخره گام نهادن در صراط مستقيم كه نه انحراف در آن است ، نه به شرق مىگرايد و نه به غرب ، نه به افراط و نه به تفريط ، نه گمراهى در آن است و نه خشم و غضب پروردگار . اينها مجموعه اى را تشكيل مىدهند كه پياده شدنش در روح انسان براى ساختن يك شخصيت و الا و تكامل يافته كافى است . اما افسوس كه اين سرمايه بزرگ به دست كسانى افتاده كه نه به عمق آن راه يافته‌اند ، و نه به ارزش والاى آن ، حتى گاهى ناآگاهانى در ميان آنها پيدا مىشوند كه آياتش را رها كرده و دست نياز به قوانين و برنامه‌هاى ساخت انسانهايى كه خود اسير چنگال شهواتند و حد اقل پر از نارسايىهاى فكرى هستند دراز مىكنند ، و يا تعليماتش را به « ثمن بخس » و بهاى ناچيزى مىفروشند ، يا مختصر پيشرفت تمدن مادى ديگران چنان توجه آنها را به خود جلب مىكند كه از آنچه خود دارند غافل مىشوند . مفهوم اين سخن آن نيست كه ما پيشرفت مادى را ناديده بگيريم بلكه هدف اين است كه همه چيز خود را در آن منحصر و محصور نسازيم ، و اتفاقا قرآن نه تنها سرچشمه پر بار و غنى از نظر معنويات است بلكه برنامه مؤثرى براى پيشرفت و رفاه مادى نيز محسوب مىشود كه در آيات مناسب در گذشته شرح داده‌ايم و در آينده نيز به خواست خدا خواهيم داد .